کاسمان کلا    KASMAN KOLA

تحلیل نتایج سرشماری سال ۱۳۸۵

روستای کاسمان کلا در تقسیمات سیاسی کشور در محدوده ی دهستان گتاب شمالی، بخش گتاب، شهرستان بابل، استان مازندران و کشور ایران واقع است.

مطلب حاضر تحلیلی است از آمار سرشماری سال ۱۳۸۵در دو بخش جمعیت و سواد و در ۶ سطح تقسیمات سیاسی کشور که در بالا اشاره شد، مرکز آمار ایران اطلاعات کلیه ی آبادی ها، دهستان ها، بخش ها، شهرها، شهرستان ها و استان ها را در درگاه خود قرار داده است.

اطلاعات مربوط به سرشماری سال ۸۵ در کلیه مناطق استان مازندران را از اینجا ببینید.

 آمار مربوط به سرشماری سال ۸۵ را می توانید با آماری که نگارنده چند ماه پیش از سرشماری در کاسمان کلا جمع آوری کرده است مقایسه کنید.

وضعیت جمعیتی-اجتماعی   تعداد جمعیت و خانوار طبق آخرین آمار

تحولات جمعیت

توزیع سنی جمعیت             هرم سنی جمعیت

وضعیت سواد و آموزش   نسبت جنسی     روند رشد جمعیت و پیش بینی آن برای ده سال آینده

در این بین آمار کل کشور تنها در بخشهای خانوار، جمعیت و درصد کلی سواد قابل دسترس بود.

جدول شماره ۱– تعداد خانوار و جمعیت

جدول شماره ۱ آمار تعداد خانوار و جمعیت را در ۶ سطح تقسیمات سیاسی کشور نشان می دهد.

- جمعیت کشور ایران با افزایش بیش از ده میلیون نفر نسبت به سال ۱۳۷۵، به ۷۰ میلیون و ۴۷۲ هزار و ۸۴۶ نفر رسیده است، این مقدار افزایش جمعیت در حالی است که نرخ رشد جمعیت کشور نسبت به دهه گذشته با  ۳۵/۰ درصد کاهش به ۶۱/۱ درصد رسیده است، این نرخ در زمان سرشماری ۱۳۷۵، ۹۶/۱ درصد بوده است.

تعداد خانوار در کشور ایران ۱۷ میلیون و ۴۹۵ هزار و ۶۴۶ خانوار می باشد که بعد خانوار کمی بیش از ۴ را نشان می دهد.

- استان مازندران با  ۷۸۳۱۶۹ خانوار دارای ۲۸۹۳۰۸۷ نفر جمعیت می باشد و بعد خانواری برابر با ۶۹/۳ دارد که در بین این ۶ منطقه پایینترین بعد خانوار را دارد.

استان مازندران کمی بیش از ۴درصد جمعیت کشور را در خود جای داده است.

- شهرستان بابل نیز ۱۲۵۱۸۷ خانوار دارد که ۴۶۴۵۳۸ نفر در بین آن خانوارها زندگی می کنند، جمعیت بابل ۱۶درصد جمعیت کل مازندرانی است که ۱۶ شهرستان دارد، بعد خانوار بابل برابر با ۷۱/۳ می باشد.

- بخش گتاب نیز با ۴۵۱۰۴ نفر جمعیت از ۱۱۱۸۵ خانوار، حدود ۱۰ درصد جمعیت شهرستان بابل را تشکیل می دهد (شهرستان بابل ۶ بخش دارد). بعد خانوار در بخش گتاب ۰۳/۴ می باشد که دقیقا با بعد خانوار در کشور برابری می کند.

- دهستان گتاب شمالی که یکی از دو دهستان بخش گتاب می باشد با ۵۹۰۹ خانوار و ۲۳۴۰۵ نفر جمعیت حدود ۵۲ درصد جمعیت این بخش را داراست و بعد خانواری در حدود ۴ دارد.

- و اما روستای کاسمان کلا از جمله ی ۲۳ روستای دهستان گتاب شمالی است که حدود ۲ درصد جمعیت این دهستان در کاسمان کلا سکونت دارند، جمعیت بالغ بر ۴۰۰ نفر از ۱۰۵ خانوار که بعد خانواری برابر با ۸۱/۳ دارد.

بعد خانوار در کاسمان کلا نشان می دهد که هر خانوار در روستا کمتر از ۴ عضو دارد، علت کاهش بعد خانوار که در دو دهه ی قبل رقمی نزدیک به ۶ بود را باید در مهاجرت زیاد جوانان روستا و کاهش موالید در این دو دهه دید. مهاجرت جوانان کاسمانی به حدی است که اکثر خانواده های سالخورده که زمانی بیش از ۸-۷ فرزند داشتند در حال حاضر بصورت خانوار ۲ نفره ی زن و شوهری و یا با یکی از فرزندان جامانده از مهاجرت زندگی کنند.

 سالخوردگان کاسمانی بطور متوسط صاحب بیش از ۵ فرزند هستند، این آمار در بین میانسالان به رقم بین ۴-۳ می رسد و در بین نسل جوانتر این رقم به ۲ رسیده است.

رقم های بعد خانوار در جدول نشان از آن دارد که خانواده ی هسته ای تقریبا بطور کامل جای خانواده ی گسترده را در مناطق مختلف کشور گرفته است و به ندرت نشانی از خانواده ی گسترده می توان یافت.

رقم حدود ۴ برای بعد خانوار که به معنی ۴ نفر برای هر خانوار است گویای آن است که متوسط هر فرزند برای هر خانواده به عدد ۲ رسیده است.

این آمار پس از ۲ دهه تلاش در راه کنترل جمعیت و تنظیم خانواده بدست آمده است، برنامه ای که در اواخر دهه ی ۶۰ پس از پایان جنگ در ایران آغاز شده است.

برنامه ی کنترل جمعیت در دهه ی ۵۰ و قبل از انقلاب ۵۷ در حال انجام بود و در مسیر همه گیر شدن قرار داشت که با وقوع انقلاب فراموش شد و جای سیاست کنترل جمعیت را سیاست تشویقی افزایش جمعیت گرفت، سیاستی که نتیجه ی آن رسیدن نرخ رشد جمعیت کشور به رقمی نزدیک به ۴ بود، رقمی که بالاترین نرخ رشد جمعیت در دنیا بود و با کشورهای عقب مانده ی آفریقایی برابری می کرد. متوسط تعداد فرزندان زنده ی بدنیا آمده برای هر زن در دهه ی ابتدایی پس از انقلاب ۷ فرزند بود.

سیاست تشویقی افزایش جمعیت در ابتدای انقلاب که با توطئه ی دشمن دانستن برنامه ی کنترل جمعیت اجرا می شد، موجب گشت تا کشور در حین جنگ و پس از آن مشکلات عدیده ای را در بخش های آموزش، بهداشت، مسکن، کار و ... تجربه کند و آثار آن تا سالها بعد نیز ادامه خواهد داشت.

نرخ رشد جمعیت در کشور پس از سالها تلاش، هم اکنون به رقم  ۶۱/۱ درصد رسیده است، با این رقم در حال حاضر سالانه یک میلیون نفر به جمعیت کشور اضافه می شود.

روند کاهش نرخ رشد جمعیت در کشور در دهه ی اخیر در حالی است که نرخ رشد جمعیت کشورهای توسعه یافته هم اکنون در حدود ۵/۰ درصد و پایینتر از آن می باشد.

* بعد خانوار به معنی تعداد افرادی است که در یک خانواده زندگی می کنند.

جدول شماره ۲- جمعیت به تفکیک جنس 

جدول شماره ۲ آمار مربوط به جمعیت را به تفکیک جنس نشان می دهد.

آمار موجود در این جدول نشان می دهد که در دو سطح کشور و استان مازندران تعداد مردان بیش از زنان است اما در سطوح شهرستان بابل، بخش گتاب، دهستان گتاب شمالی و روستای کاسمان کلا جمعیت زنان افزون تر است.

- جمعیت مردان کشور ۳۵ میلیون و ۸۵۴ هزار و ۸۱۸ نفر و جمعیت زنان کشور ۳۴ میلیون و ۶۱۸ هزار و ۲۸نفر می باشد که جمعیت مردان ایران یک میلیون و 236 هزار و 790 نفر بیش از مردان است.

نسبت جنسی در ایران برابر با ۵/۱۰۳ می باشد به این معنی که به ازای هر ۱۰۰زن بیش از ۱۰۳مرد وجود دارد.

- جمعیت مردان در استان مازندران یک میلیون و ۴۴۷ هزار و ۹۷۸ نفر می باشد که تنها ۲۸۶۹ نفر بیش از زنان استان می باشد، جمعیت زنان استان همانطور که در جدول نشان داده شده است یک میلیون و ۴۴۵ هزار و ۱۰۹نفر می باشد، جمعیت مردان و زنان مازندران، نسبت جنسی کمی بیش از ۱۰۰ را نشان می دهد.

- در شهرستان بابل، جمعیت زنان ۲۴۷۰ نفر بیش از مردان است. جمعیت زنان بابل ۲۳۳ هزار و ۵۰۴ نفر و جمعیت مردان آن ۲۳۱ هزار و ۳۴ نفر می باشد، نسبت جنسی در بابل حدود ۹۹ است که نشان می دهد ۹۹مرد به ازای هر ۱۰۰ زن در بابل زندگی می کنند.

- در بخش گتاب پایین ترین نسبت جنسی را در بین ۶ سطح مورد بررسی شاهد هستیم، جمعیت زنان بخش گتاب ۲۲۸۴۹ نفر می باشد که ۵۹۴ نفر بیش از جمعیت ۲۲ هزار و ۲۵۵ نفری مردان آن است. نسبت جنسی بخش گتاب ۹۷ می باشد.

- جمعیت زنان دهستان گتاب شمالی با ۱۱هزار و ۷۵۴ نفر، ۱۰۳نفر افزون تر از جمعیت ۱۱هزار و ۶۵۱ نفری مردان این دهستان می باشد، نسبت جنسی این دهستان ۹۹ است.

- جمعیت زنان و مردان روستای کاسمان کلا در سرشماری سال ۱۳۸۵به ترتیب ۲۰۱ و ۱۹۹می باشد که تنها ۲ زن بیش از مردان دارد و همین ۲ نفر نسبت جنسی روستا را به ۹۹ رسانده است.

* نسبت جنسی برابر است با تعداد مردان به ازای هر ۱۰۰ زن.

 نسبت جنسی طبیعی در بدو تولد ۱۰۵ است، یعنی به ازای هر ۱۰۰دختر ۱۰۵پسر متولد می شوند که این نسبت در سالهای بعدی زندگی تغییر می کند بطوریکه نسبت جنسی در سالخوردگی به زیر ۱۰۰می رسد که نشان دهنده ی جمعیت بیشتر زنان نسبت به مردان است، علت این امر در معرض خطر بودن بیشتر مردان نسبت به زنان و طول عمر بیشتر زنان نسبت به مردان است.

جدول شماره ۳- جمعیت باسواد به تفکیک جنس

* آمار مورد نظر در دسترس نبود. 

در جدول ۳ جمعیت باسواد بالای ۶ سال به تفکیک جنس نشان داده شده است، که در بین ۶ منطقه، استان مازندران با ۹/۸۴ درصد باسوادی آمار بهتری را نسبت به بقیه دارد.

جمعیت مردان باسواد نسبت به زنان در همه ی آنها بیشتر است.

آمار نشان می دهد که تقریبا هر چه از سطح کلان به سطح خردتر می رسیم درصد باسوادی پایین تر می آید.

- درصد باسوادی کشور ۶/۸۴ درصد می باشد

- استان مازندران همانطور که اشاره شد و آمار آن در جدول شماره ۳ آمده است ۹/۸۴ درصد از جمعیت آن با سواد هستند که نسبت مردان باسواد آن ۸ درصد بیش از زنان است، مردان حدود ۸۹ درصد و مردان حدود ۸۱ درصد.

- درصد با سوادی در شهرستان بابل نیز حدود ۲ درصد کمتر از استان مازندران است، در بابل ۸۳ درصد باسواد هستند که شامل ۸۷ درصد مردان و ۷۹ درصد زنان را شامل می شود که اختلافی حدود ۸ درصدی به مانند اختلاف درصد باسوادی مردان و زنان مازندران است.

- بخش گتاب با سوادانی برابر با ۶/۷۵ درصد دارد که نسبت به شهرستان بابل حدود ۸ درصد پایینتر است، درصد باسوادی در بین مردان بخش گتاب بیش از ۸۰ درصد و در بین زنان حدود ۷۱ درصد می باشد، اختلاف حدود ۱۰ درصد بین درصد باسوادان مردان و زنان این بخش وجود دارد.

- گتاب شمالی یکی از دو دهستان بخش گتاب، با بیش از ۷۶ درصد باسواد کمی بیش از درصد باسوادی بخش گتاب است، بیش از 81 درصد مردان دهستان گتاب شمالی و حدود ۷۲ درصد زنان آن باسوادان این دهستان را تشکیل می دهند. اختلاف باسوادی بین مردان و زنان حدود ۱۰ درصد می باشد.

- اما از جمعیت ۴۰۰ نفری روستای کاسمان کلا طبق آمار بدست آمده از سرشماری ۲۶۶ نفر باسواد هستند که بالغ بر ۷۰ درصد جمعیت این آبادی است، اما اختلاف سطح باسوادی بین مردان و زنان تفاوت زیادی را نشان می دهد ۷۸ درصد مردان در مقابل بیش از ۶۱ درصد زنان، اختلافی حدود ۱۷ درصد.

جدول شماره ۴ - جمعیت بی سواد به تفکیک جنس

 * آمار مورد نظر در دسترس نبود.

جدول شماره ۴ جمعیت بی سواد بالای ۶ سال را به تفکیک جنس نشان می دهد.

این آمار هم به مانند جدول باسوادی نشان می دهد که هر چه از سطح کلان به خرد می رویم تقریبا درصد بی سوادی افزایش پیدا می کند.

- بی سوادی در ایران ۴/۱۵درصد می باشد.

- استان مازندران ۱/۱۵ درصد بی سواد دارد که تقریبا ۱۱ درصد از مردان و ۱۹درصد از زنان را شامل می شود.

- بی سوادان شهرستان بابل برابر با ۱۷درصد است که این آمار در بین مردان ۱۲درصد و در بین زنان ۲۱درصد می باشد.

- بخش گتاب نیز بیش از ۲۴ درصد بی سواد دارد، بیش از ۱۹ درصد مردان و بیش از ۲۹ درصد زنان بی سوادان این بخش را تشکیل می دهند.

- در دهستان شمالی نیز شاهد ۴/۲۳ درصد بی سواد هستیم، ۵/۱۸درصد مردان در مقابل ۲/۲۸ درصد زنان.

- روستای کاسمان کلا بیش از ۳۰ درصد بی سواد دارد، حدود ۲۲ درصد مردان و بیش از ۳۸ درصد زنان این آبادی بی سواد هستند.

درصد بی سوادی در کشور هر ساله در حال کاهش یافتن است اما هنوز ۱۵ درصد از مردم ایران که ۲۰ درصد زنان را شامل می شود بی سوادند.

پس از انقلاب نهضت سوادآموزی جهت باسواد کردن مردم بی سواد شکل گرفت و به درصدی از بی سوادان خواندن و نوشتن آموخت، این نهضت در سالهای دهه ی ۶۰ فعالیت زیادی داشت و تقریبا می شود در همه ی مناطق کشور معلمان نهضت را دید اما در سالهای اخیر فعالیت آن کاهش پیدا کرده است.

حضور نهضت در کاسمان کلا نیز در همان دهه ی ۶۰ عمومیت زیادی داشت و تا اواخر این دهه و ابتدای دهه ی ۷۰ ادامه داشت اما دیگر نشانی از آن نیست.

در طی سالهای حضور نهضت در کاسمان کلا بخشی از میانسالان و سالخوردگان کاسمانی از سواد خواندن و نوشتن برخوردار شدند اما علی رغم آن هنوز ۲۲ درصد مردان و حدود ۴۰ درصد زنان کاسمانی بی سواد هستند که آمار بالایی می باشد.

هر چند هستند سالخوردگانی که رمقی برای یادگیری ندارند اما پس از ۲ دهه عدم حضور نهضت سواد آموزی در روستا، نیاز دوباره ای هست تا با حضور دوباره ی نهضت بر تعداد بی سوادان کاسته شود.

جدول شماره ۵– جمعیت زیر ۶ سال

* آمار مورد نظر در دسترس نبود.

در جدول شماره ۵ جمعیت زیر ۶ سال نشان داده شده است، زیر ۶ ساله هایی که هنوز در سن تحصیل قرار ندارند و به طبع در محاسبه ی باسوادی و بی سوادی به کار گرفته نمی شوند.

در این جدول جمعیت حدود ۸ درصدی افراد زیر ۶ سال را شاهد هستیم غیر از روستای کاسمان کلا که به خاطر پایین بودن تعداد جمعیت، جمعیت زیر ۶ سال آن حدود ۵ درصد است.