دل شیر و مغز خر!
دل شیر و مغز خر!
افشین قطبی سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس سال گذشته پس از سی سال دوری از میهن، ادبیاتی را با خود به عنوان سوغات به ایران آورد که مورد توجه و تحسین اغلب ایرانی ها قرار گرفت تا جایی که بسیاری از ایرانی ها تحت تاثیر ادبیات وی دریافتند می توان با ادبیات محترمانه و مودبانه ای که مورد تاکید بزرگان تاریخ این مرز و بوم نیز هست سخن راند و رفتار کرد.
قطبی تکه کلامهایی دارد که دیگران به مناسبت های مختلف از آن استفاده می کنند، این واژه ها مانند واژه های دیگری که از زبان افراد معروف از جمله سیاستمداران، هنرمندان، ورزشکاران و... بیان می شود، پس از مدتی همه گیر می شود و مردم زیادی با آن کلمات ارتباط برقرار کرده و با آن زندگی می کنند که ممکن است با آن واژه ها خاطرات زیبا یا نازیبایی را برای خود و دیگران بیافرینند.
دل شیر، که وی همواره برای بازیکنان تیمش استفاده می کند یکی از همان واژه هاست که یکی از کاسمانی های مجرد پایتخت نشین آن را در قالب جمله ی «دل شیر داشتی و مغز خر!» به تازه داماد کاسمانی بخاطر ازدواجش خطاب کرد، دلیل نسبت دادن چنین جمله ای، ازدواج در شرایطی بود که به نظر گوینده شرایط مناسب و آرمانی نبود.
این در حالی است که تازه داماد به مانند صاحب آن جمله ساکن پایتخت بوده و چند سالی است که در یکی از ارگانهای دولتی مشغول به کار است و همسری که اختیار کرده است نیز شاغل می باشد، با این شرایط علی رغم مشکلات موجود در ابتدای زندگی که امری معمول برای همه ی تازه ازدواج کرده ها می باشد، می توانند با همکاری و تلاش مشترک زندگی شاد و آرامی را برای خود تدارک ببینند.
با آرزوی زندگی توام با شادی و خوشی برای این تازه داماد دوست داشتنی، همانگونه که امیدواریم پسران کاسمانی در سن پایین و قبل از مهیا شدن شرایط مناسب ازدواج نکنند و خانواده ها نیز دختران خود را در سنین پایین و نوجوانی به خانه ی بخت نفرستند، امیدواریم که گوینده مطلب مورد بحث و دیگرانی که کم کم سن مناسب را از سر می گذرانند یا گذرانده اند نیز دل شیر داشته و آستین هایشان را بالا زده و اقدامی کنند تا ضرب المثل «سر پیری و معرکه گیری» خطاب به آنان مطرح نشود.
ازدواج یکی از مهمترین رویداد زندگی هر فرد است و شکی نیست که هرکس در زندگی نیاز به همدم و همسری دارد تا در کنار هم به آرامش برسند، اما هرکس شرایط خاص خویش را برای تحقق آن در نظر می گیرد.
در ایران متوسط سن ازدواج در بین پسران ۲۶ سال و در بین دختران ۲۳ سال می باشد، در سالهای اخیر در کاسمان از سویی چند پسر جوان در سنین ۱۹-۱۸ سالگی ازدواج کرده و در سوی دیگر افرادی در زمان ازدواج اول سنی حدود ۴۰ سال و یک مورد هم ۵۰ سال داشتند، ازدواج هایی که فاصله ی سنی بین دو طرف از ۱ سال تا بیش از ۲۰ سال متغیر می باشد.
با توجه به سنین ازدواج ذکر شده در کاسمان، برخی در سنین پایین و در شرایطی که وضعیت تحصیل، کار و خدمت سربازی شان به سرانجامی نرسیده دست به ازدواج می زنند و برخی دیگر پس از پایان تحصیلات و خدمت و کسب شغل، ازدواجشان را به تاخیر می اندازند و سنشان به چهل نزدیک شده یا از آن نیز می گذرد.
دختران در امر ازدواج چندان حق انتخابی ندارند و نمی توانند خود زمان ازدواج و فرد مورد نظرشان را مشخص کنند و باید منتظر مانند تا پسری به خواستگاری آنها رفته و سپس با همکاری خانواده تصمیم گیری کنند هرچند هستند دخترانی که به صورت مخفیانه نسبت به پسر علاقه نشان داده یا خواستگاری کنند.
همانگونه که در مطلب سن پایین ازدواج در بین دختران کاسمانی به آن پرداخته شد نیمی از این دختران در سنین زیر ۲۰ سال ازدواج می کنند و اغلب نیمه ی دیگر باقیمانده در سنین ابتدایی پس از ۲۰ سال متاهل می شوند.
انجام هر کاری زمان و شرایط مناسبش را می طلبد، هر چند زمان و شرایط مطلقی وجود ندارد که برای همه مصداق داشته باشد اما روی یک سری شرایط اغلب افراد توافق دارند و اشتغال اصلی ترین شرطی است که یک فرد باید پیش از ازدواج داشته باشد تا بتواند هزینه های زندگی اش را تامین کند.
شرایط مناسب مادی برای ازدواج امری مهم است اما شرایط سنی نیز به همان اندازه دارای اهمیت است و ازدواج باید در سنین مناسب انجام شود همچنان که مساعد نبودن وضعیت مالی مشکلاتی را در راه ازدواج به دنبال دارد شرایط سنی نامناسب نیز به همان اندازه مشکلات خاص خودش را دارد.
علاوه بر اشتغال و وضعیت مالی مناسب، فاصله ی مناسب سن زن و شوهر، فاصله ی سنی بین والدین و فرزندانی که در آینده به دنیا خواهند آمد، در نظر گرفتن دوره ی مناسب باروری برای زن که باید بین ۳۵-۲۰ باشد، از مواردی است که باید در نظر گرفته شود.
همانگونه که سن زیر ۲۰ زمان مناسبی برای ازدواج نمی باشد، با در نظر گرفتن شرایطی چون: فاصله ی سنی مناسب، تحصیل، خدمت، اشتغال، زمان فرزندآوری و... ازدواج در سنین بالای ۳۵ نیز زمان مناسبی نمی باشد.
به همان نسبت که ازدواج در سنین پایین مشکلاتی به همراه دارد بالا رفتن سن ازدواج نیز مشکلات خاص خودش را دارد، هرچه که سن مرد در زمان ازدواج بالاتر رود فاصله ی سنی وی با همسرش افزایش می یابد و فاصله ی سنی نامناسب و بیش از حد معمول، ممکن است عواقبی چون عدم تفاهم دو طرف بخاطر زندگی در دو نسل متفاوت، فرزندآوری همسر در سن نامناسب و... را به همراه داشته باشد.
روستا محیط کوچکی است و اغلب افراد همدیگر را می شناسند، هر رویدادی که در روستا اتفاق بیافتد به سرعت همه باخبر می شوند و نسبت به آن اظهار نظر می کنند در امر ازدواج نیز اینچنین است به طوری که اگر کسی در داخل روستا به خواستگاری رود به احتمال زیاد تعدادی از اهالی حتا قبل از انجام مراسم خواستگاری از آن با خبرند و در مورد آن به بحث و تبادل نظر می پردازند.
بخاطر وجود سلیقه های مختلف به طور معمول پس از هر مراسم یا اتفاقی نظرات موافق و مخالفی وجود دارد به طور مثال در مورد مراسم عروسی، عزا و... برخی از اهالی یا از آن تعریف کرده یا انتقاد می کنند.
پس از هر ازدواج نیز اهالی در مورد عروس و داماد به اظهار نظر می پردازند، عده ای از آنها تعریف کرده و برخی نیز به ایراد آن می گیرند، ایرادی که وضعیت مالی، قیافه، قد، هیکل و... را در بر دارد. در این میان حتا برخی مواقع فردی از خانواده نیز با ناآگاهی به ایراد از فرزند و همسر وی نزد دیگران می پردازد.
کاسمان کلا: دهی از دهستان مشهد گنج افروز. بخش مرکزی شهرستان بابل. 12 هزار گزی جنوب بابل. دشت و معتدل و مرطوب و مالاریائی و دارای 180 تن سکنه است. آب از سجادرود (دهخدا نام رودخانه را اشتباه نوشته است چرا که نام رودخانه ی چسبیده به کاسمان، متالون بوده و سرچشمه ی آن متفاوت از سجادرود است) دارد. محصول آن برنج و پنبه و غلات و صیفی و حبوبات و شغل اهالی زراعت است. راه مالرو دارد(دهخدا، ج 21: 173).